Morfologik

Cyfryzacja polskich zasobów przynosi czasem bardzo interesujące efekty. Jednym z nich jest pojawienie się nieco już starego, ale nadal przydatnego Słownika poprawnej polszczyzny Stanisława Szobera  w Repozytorium Cyfrowym Instytutów Naukowych. Cały słownik jest dostępny w formacie PDF, który można przeszukiwać. Wiele porad się zdezaktualizowało (potępiane błędy czy formy zanikły – kiedyś np. Szober potępiał formę posełka stosowaną zamiast poprawnej „posłanka”), ale niektóre nadal są dorzeczne.

W supermarketach czasem odkrywają nowe krainy. Oto francuska sieć sklepów wielkopowierzchniowych ujawnia istnienie Burguncji: Smacznego. Ja pozostanę przy wierze w istnienie Burgundii. I nie potrafię się przekonać, że ślimaki są rybami.

Parę dni temu oficjalnie otworzyliśmy witrynę LanguageTool Community , na której użytkownicy mogą oceniać poprawność reguł na tekstach z Wikipedii i na własnych. Wystarczy się zarejestrować i oceniać. Dla nas to będzie bardzo przydatne. Reguły nie do końca odpowiadają jeszcze temu, co już poprawiliśmy, ale za parę dni będą już aktualne.

Pisownia obcych nazwisk sprawia często trudności – nie wszyscy wiedzą, że apostrof przed końcówką stawia się tylko wtedy, gdy występuje przed niewymawianą, czyli niemą głoską: np. Robespierre – Robespierre’a, ale Foucault – Foucaulta. Wyrazy kończące się więc na niewymawiane „e” lub na „y”, które jest zmiękczane, odmienia się z apostrofem: Johnny – Johnny’ego. Jedynym wyjątkiem jest miejscownik: o Johnnym, o Robespierze. Dlatego mówimy o Marku Twainie, o książce Marka Twaina. Gdyby ten pisarz miał pseudonim Twaine, pisalibyśmy Twaine’a. Na naukę nigdy za późno, więc może w ramach zajęć praktyczno-technicznych uczniowie tej warszawskiej szkoły usuną znak prim ' (naśladujący apostrof) z tej kompromitującej tablicy:

Jednym z typowych błędów osób, które myślą, że po polsku nie ma końcówki „om”, jest pisanie „panią”, „regułą” czy „uwagą” zamiast „paniom”, „regułom” i „uwagom”. Niestety, trudno napisać regułę, która będzie bezbłędnie takie byki wyławiać. Ale warto przynajmniej pokazać palcem tych, którzy ten błąd popełniają. A oto i przykład ze strony Komendy Powiatowej Policji w Chodzieży: W imieniu policjantów i pracowników komendy , życzenia Panią złożył Komendant Powiatowy Policji w Chodzieży, insp. Krzysztof . Szafer, natomiast życzenia od Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu , odczytał Z-ca Komendanta Powiatowego Policji w Chodzieży, podinsp. Roman Sławiński. Nie dość, że są dwa przecinki i jedna kropka za dużo (błędy dodatkowo zaznaczam na czerwono), to jeszcze ten straszny byk... Poprawnie: Paniom! Piszemy: Dzięki uwagom klientów poprawiliśmy działanie firmy. Kandydat na prezydenta postępował wbrew wszelkim regułom oratorskim. Składamy życzenia wszystkim paniom !

Note: this page requires Javascript to work Łączna liczba reguł: 1065 W tym z podpowiedziami: 958 Liczba widocznych typów reguł: 712 Błędy fonetyczne (9) „beze czego” (bez czego) Teraz nie mogę dnia zacząć beze tego Ten przyimek należy zapisać tak: bez . „od/bez mnie” (ode/beze mnie) Jak będziesz w szpitalu wariatów, pozdrów Antoniego od mnie! Ten przyimek należy zapisać tak: ode . Możesz bez mnie żyć... Ten przyimek należy zapisać tak: beze . „ode czego” (od czego) Jak będziesz w szpitalu wariatów, pozdrów Antoniego ode Aleksandra! Poprawnie: od|odę „przede czym” (przed czym) Zarząd określił w tym czasie zadania stojące przede nim. Ten przyimek należy zapisać tak: przed . „przed mną” (przede mną) Może co...